21 lutego przypada Dzień Języka Ojczystego. W klasie 6 święto to było okazją do wypełnienia kolejnego zadania z projektu „Polak ma essę 2”. Realizując go, poznawaliśmy nowe trudne słowa. Dowiedzieliśmy, co to znaczy m.in. elokwentny, rachityczny, dyskurs, ambiwalentny, apoteoza, konfabulacja. Poznane słowa pojawiły się na gazetce szkolnej, żeby lepiej utrwaliły się w pamięci.
Rozmawialiśmy także o tym, czy to prawda, że język polski jest trudny i czy jest jednakowo trudny dla wszystkich narodów. Wspomnieliśmy, o co chodzi w powiedzeniu Mikołaja Reja, że „Polacy nie gęsi…” – gęganiem była nazywana powszechna w dawnych czasach łacina.
W klasie 7 omawialiśmy ostatnio tematy związane z bogactwem naszego języka. Siódmoklasiści zaznajomili się z synonimami, homonimami, antonimami, frazeologizmami, neologizmami i archaizmami. Dowiedzieli się, co to takiego język reklamy i jakich słów używać, jeśli chcemy komuś coś wyperswadować. W klasie 4, 5 i 8 uczniowie poznali pierwsze zdanie zapisane w języku polskim: „Daj, ać ja pobruszę, a ty poczywaj”, które znajduje się w Księdze Henrykowskiej spisanej w 1268 roku oraz najdłuższe słowo notowane w słowniku języka polskiego – „pięćdziesięciogroszówka”, które składa się z 23 liter. Wiedzą już, że na salony literackie nasz język wywindował Mikołaj Rej, którego słynna maksyma „Niechaj narodowie wżdy postronni znają, iż Polacy nie gęsi, iż swój język mają” udowadnia, że był miłośnikiem języka polskiego. Podczas wspólnej pracy tworzyliśmy plakat wyjaśniający znaczenie i pochodzenie znanych związków frazeologicznych i powiedzeń np. „strachy na Lachy”, „noga mu się powinęła”, „coś jest warte zachodu”, „obiecanki cacanki”, „nudy na pudy”. Poznaliśmy historię słowa „pocztówka”, którą w konkursie językowym w 1900 roku wymyślił Henryk Sienkiewicz, pokonując „bezkopertkę”, „otwartolist”, „jawkę” i „wiadomostkę”. W ramach zabawy ósmoklasiści odgadywali znaczenie młodzieżowych słów i zwrotów z 1986 roku.
Elżbieta Małasiewicz-Machula
Andrea Janik